Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΧΡΥΣΑΝΘΟΣ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΧΡΥΣΑΝΘΟΣ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Κυριακή, Μαρτίου 29, 2015
Παρασκευή, Μαρτίου 06, 2015
10 Χρόνια Χωρίς Χρύσανθο....
Στις 29 Μαρτίου 2015, το Κέντρο Ποντιακών Μελετών παρουσιάζει στη Θεσσαλονίκη το βιβλίο του καθηγητή Ιστορίας Κωνσταντίνου Φωτιάδη με τίτλο Μνήμη μου σε λένε Χρύσανθο.
«Το δικό μου μνημόσυνο είναι ένα βιβλίο για τη ζωή και το μεγάλο έργο του Χρύσανθου», τονίζει ο Κ. Φωτιάδης.
Στην εκδήλωση το παρών θα δώσουν Πόντιοι καλλιτέχνες που θα ερμηνεύσουν μεγάλες επιτυχίες του Χρύσανθου.
«Έτυχε να είμαστε τη νύχτα στο δρόμο από κάποιο γλέντι στον Πειραιά. Και όπως ήμασταν στο τσακίρ κέφι ο Χρύσανθος τραγούδαγε. Σε κάποια απόσταση συναντήσαμε έναν αστυφύλακα, σε 10-15 μέτρα, και σταμάτησε ο Χρύσανθος. Γιατί τότε ειδικά, επειδή ήταν νύχτα, απαγορευότανε η διατάραξη κοινής ησυχίας. Και σταμάτησε. Ήρθε όμως ο αστυφύλακας του λέει “τι κάνεις ρε παιδί μου, συνέχισε, συνέχισε”. Αλλά πάλι δεν ξεκίναγε ο Χρύσανθος. Και του λέει “κοίταξε, δεν θα σας πάω μέσα γιατί τραγούδαγες, θα σας πάω μέσα γιατί δεν τραγουδάς”».
Κυριακή, Μαρτίου 30, 2014
Σάββατο, Μαρτίου 30, 2013
Κυριακή, Νοεμβρίου 04, 2012
Κυριακή, Σεπτεμβρίου 30, 2012
Κυριακή, Μαΐου 13, 2012
ΜΑΝΑ ΜΟΥ..ΜΑΝΑ..
ΜΑΝΑ ΜΟΥ..ΜΑΝΑ…
Το κομμάτι αυτό είναι από το δίσκο της Δήμητρας Γαλάνη “Δροσουλίτες” το έτος 1975 (Χριστόδουλου Χάλαρη – Θρύλοι και Θρήνοι του Νίκου Γκάτσου- ερμηνεια Χρυσανθος)
Μάνα μου μάνα
στο δρόμο μου σπείρανε
πέτρα κι αψιθιά.
Μάνα μου μάνα
τα νιάτα μου γείρανε
κάτω απ΄τα σπαθιά.
Ουρανέ μου
στείλε μου νερό
να ποτίσω την έρημο
να φυτρώσει
λουλούδι δροσερό
στο κορμί μου τ΄αέρινο
μάνα μου μάνα
την άνοιξη φέρε μου
πάνω στο σταυρό.
Μάνα μου μάνα
ηλιόλουστη μέρα μου
πότε θα σε βρω.
Ουρανέ μου
διώχ΄τη συννεφιά
να περάσω τα σύνορα
κι ένα βράδυ
πάνω στα βουνά
να χτυπήσω τα σήμαντρα
μάνα μου μάνα
στα χέρια μου σήμερα
καίνε τα καρφιά.
Ουρανέ μου
στείλε μου νερό
να ποτίσω την έρημο
να φυτρώσει
λουλούδι δροσερό
στο κορμί μου τ΄αέρινο
μάνα μου μάνα
τον ήλιο σου φέρε μου
πάνω στο σταυρό.
Το καταπληκτικό αυτό τραγούδι είναι Βυζαντινός Ύμνος της Μεγάλης Παρασκευής από το Λίβανο. Την απόδοση στα ελληνικά την έκανε ο Γκάτσος. Η φωνή του Χρύσανθου ήταν ότι το καλύτερο για την ερμηνεία, που έχει μέσα της όλη τη βυζαντινή παιδεία και εμπειρία.
Χρόνια πολλά σε όλες τις μανούλες του κόσμου!!!!!
Πέμπτη, Μαρτίου 29, 2012
Κυριακή, Δεκεμβρίου 25, 2011
Πέμπτη, Δεκεμβρίου 15, 2011
Χρύσανθος - Παυλιδης (live) Ηχητικό Ντοκουμέντο από τους "θησαυρούς" στο you tube
στο you tube υπάρχουν τελικά ανεκτίμητοι "θησαυροί" !!!! Ένα μεγάλο ευχαριστώ στον karrapaoki
για το εν λόγω "διαμάντι" των δύο κορυφαίων !
Τετάρτη, Νοεμβρίου 16, 2011
Δευτέρα, Νοεμβρίου 14, 2011
ΧΡΥΣΑΝΘΟΣ ΖΩΝΤΑΝΑ ΣΤΗΝ ΑΥΛΑΙΑ 2002-2003
Από τα "διαμάντια" του you tube, με την ευχή ότι όλοι όσοι έχουν τέτοια ντοκουμέντα θα θελήσουν να τα "ανεβάζουν" ώστε οι κοινωνοί τέτοιων στιγμών να μεγαλώσουν. Ένα τεράστιο "ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ" στον SALAXANEAS1
Δευτέρα, Οκτωβρίου 18, 2010
ΑΛΗΣΜΟΝΗΤΕ ΧΡΥΣΑΝΘΕ....
Ραδιοφωνική συνέντευξη του Χρύσανθου που δόθηκε στον κ.Σάββα Μαυρίδη στις 11-9-2001 στον σταθμό της ΕΡΤ 3 και την εκπομπή «Αναστορώ τα παλαιά», των βραχέων κυμάτων.Καθώς ο διάλογος είναι μακρύς, έγινε μια επιλογή ως προς τα αναφερθέντα.
Σ. Μ.: Πόσα χρόνια έχουν συμπληρωθεί με την δημόσια παρουσία σου στο ποντιακό
τραγούδι;
Χ. Θ.: Το ξεκίνημα έγινε το 1951, πενήντα χρόνια πριν, ραδιόφωνο, διότι τότε
ζούσα στην Αθήνα και άρχισα ραδιόφωνο από 4η Γυμνασίου.
Σ. Μ.: Μαζί σου βέβαια και θα πρέπει να το αναφέρουμε, υπήρχε και κάποιος
παράλληλος συνοδοιπόρος, ο αείμνηστος... το όνομα θα το αναφέρεις εσύ...
Χ. Θ.: Ναι! Ο Γώγος Πετρίδης, που τον μετονόμασα σε Πατριάρχη της Λύρας!
Ξεκινήσαμε μαζί από το 1959 εδώ στη Θεσσαλονίκη. Τότε τραγουδούσαμε και στο
ραδιόφωνο και στον έναν και στον άλλον. Των ενόπλων δυνάμεων και τον
πολιτικό... δε θυμάμαι πως τον λέγανε. Η συνεργασία μας κράτησε τέσσερα χρόνια,
μετά διακόψαμε για διάφορους λόγους και επανασυνδέσαμε τις συνεργασίες μας το
1960, το 1963 διακόψαμε και το 1969 πάλι ξεκινήσαμε μαζί.
Σ. Μ.: Σε τι χώρους;
Χ. Θ.: Σε κέντρα ποντιακά. Το πρώτο ήτανε του Ασλανίδη του Παναγιώτη του
πατέρα το 1959. Ήταν καφενείο και τις Κυριακές το έκανε σαν κέντρο
διασκέδασης. «Ο Καναδάς» το λέγανε. Μετά, το 1960 στη γειτονιά που μένω τώρα
στην Πολίχνη το κέντρο ''Μεταξά'' που ήταν το πρώτο κανονικό ποντιακό μαγαζί.
Σ. Μ.: Ας έρθουμε τώρα σε κάποια βιογραφικά σας στοιχεία. Από τον Πόντο, από
την πατρίδα και στη συνέχεια η εγκατάσταση στην Ελλάδα, Αθήνα και
Θεσσαλονίκη... πες μας δυο λόγια...
Χ. Θ.: Εγώ κατάγομαι από την Οινόη, γεννήθηκα στην Οινόη Κοζάνης. Οι γονείς
μου ήρθαν από το Καρς από το χωριό Πεζιργκένκεχιλ του Καρς. Αν πάμε πιο βαθιά,
του πατέρα μου η μάνα γεννήθηκε στη Γεωργία και ο παππούς μου από το Τσατάχ.
Εγώ γεννήθηκα το 1934, πήγα στο γυμνάσιο Κοζάνης δυο τρία χρόνια και μετά
χάσαμε τον πατέρα μας και το 1959 φύγαμε και εγκατασταθήκαμε στη Δραπετσώνα
του Πειραιά. Εκεί, φτώχια καταραμένη, παράγκες... καταλαβαίνεις... εκεί άρχισα το
1951 στον ραδιοφωνικό σταθμό, των ενόπλων και τον άλλον...
Σ. Μ.: Ας ονομάσουμε μερικούς συνεργάτες εκείνης της εποχής.
Χ. Θ.: Ναι. Ήταν ο Νίκος Παπαβραμίδης, ο Νίκος Σπανίδης, ο Μπαϊρακτάρης, μέχρι
το 1958. Τότε, ο κυβερνήτης ο Καραμανλής, έκοψε τα ποντιακά στην Αθήνα. Την
επόμενη χρονιά ήρθα στη Θεσσαλονίκη. Κι εδώ ήθελε να τα κόψει, αλλά βρήκε
αντίσταση από του Ποντίους και άρχισα στην Εύξεινο Λέσχη μαζί με τον Γώγο τις
εκπομπές μέχρι το 1963. Μετά τραγούδησα στο συγκρότημα του Στάθη Ευσταθιάδη
στο άλλο ραδιόφωνο. Μετά με κάλεσε πάλι η Εύξεινος Λέσχη αλλά είπε: «Σε ένα
από τα δύο ραδιόφωνα θα τραγουδάς, όχι και στα δύο» κι εγώ είπα: εγώ είμαι
τραγουδιστής όλων των ποντίων, κι εκεί κι εδώ, και αν θέλετε...» Κι έτσι
συνεχίσαμε τις εκπομπές μέχρι που έφυγα στην Αθήνα το 1975, τότε που...
Σ. Μ.: ...τότε που γνωριστήκαμε...
Χ. Θ.: Ναι. Και ήθελα να ασχοληθώ και με το ελληνικό τραγούδι, βρήκα κακοτοπιές
και με κυνήγησαν οι πάντες και δεν μπορούσα να προχωρήσω. Ένα θα πω
παράδειγμα: κάναμε με τον Χάλαρη ορισμένα τραγούδια όπως ο «Ρωμανός ο
Μελωδός», «Οι Πέρσες», «Αποκάλυψη του Ιωάννη», κάτι εκκλησιαστικά κι έλεγα
στον Χάλαρη: «κάνε μου τραγούδια να μπορώ να τα λέω στα κέντρα. Δεν μπορώ
να βγαίνω και να λέω «σήμερον κρεμάται επί ξύλου».
Σ. Μ.: Ύμνους...
Χ. Θ.: Και όταν ετοίμασε τα τραγούδια, ο τότε διευθυντής -το λέω με φθόνο- ο
Πετσίλας, άκουσε τα λόγια, άκουσε τη μουσική, οι στίχοι ήταν του Γιάννη
Κακουλίδη και λέει, ωραία: τρία τραγούδια θα πει ο Κόκοτας, τρία ο Διονυσίου...
απλώς ο Χάλαρης επειδή ήταν ευγενικός άνθρωπος του έδειξε την εξώπορτα. Εγώ
θα του έδινα μια στο σταυρό γιατί είναι και πατριώτης... από την Κοζάνη...
Σ. Μ.: Ο σύζυγος της Νανάς Μούσχουρη...
Χ. Θ.: Ο πρώην σύζυγος της Μούσχουρη. Εν πάση περιπτώσει, την άλλη χρονιά τα
ίδια. Παντού κακοτοπιές. Στο τέλος είπά: ''ας πω ποντιακά, στο διάολο κι εσείς και
τα ελληνικά σας. Έχω τη ρίζα μου, τον Πόντο. Δόξα τω Θεώ επιβίωσα κι επιβιώνω
με την παράδοσή μου. Την ποντιακή παράδοση''.
Σ. Μ.: Είπαμε πριν ότι έχεις ηχογραφήσει περίπου διακόσια τραγούδια, και τα
περισσότερα με δικούς σου στίχους. Με τις μελωδίες τι γίνεται;
Χ. Θ.: Οι μελωδίες είναι οι περισσότερες παραδοσιακές, αλλά και από μόνος μου
κάνω παραλλαγές. Παίρνω μια ποντιακή μελωδία, ένα τέταρτο της μελωδίας και το
συμπληρώνω και το προσθέτω κάτι δικές μου φωνητικές. Έχω κάνει κάμποσες
τέτοιες παραλλαγές.
Σ. Μ.: Το ποντιακό τραγούδι λοιπόν δεν είναι ένα μουσειακό είδος εφ όσον
αναδημιουργείται διαρκώς...
Χ. Θ.: Ναι, όταν ένας δημιουργός βασίζεται πάνω στην παράδοση - αυτήν που
ξέρουμε - και δημιουργεί κάποιες παραλλαγές τότε συγχωρείται. Αλλά αν πάρεις
ατόφια ξένα στοιχεία, βουλγάρικα, τούρκικα και να τα επενδύσεις με στίχο
ποντιακό, που... που πολλές φορές τον τρώει ο σκύλος εκείνο το στίχο και λυσσάει,
και θέλει να τα παρουσιάσει και για ποντιακά... ε, αυτό δεν το... Βέβαια δε λέω. Κι
εγώ είπα κάποτε μερικά τραγούδια τέτοια, αλλά εδώ και είκοσι δύο χρόνια κήρυξα
πόλεμο και είμαι ενάντια σ' αυτό το είδος των τραγουδιών.
Σ. Μ.: Είπες λοιπόν, Χρύσανθε Θεοδωρίδη ότι οι μελωδίες είναι όλες παραδοσιακές.
Εσύ από ποιες περιοχές του Πόντου μελωδίες έχεις τραγουδήσει;
Χ. Θ.: Θα σε διακόψω. Χρύσανθε θέλω να με λες. Έτσι με ξέρει όλος ο κόσμος. Το
Θεοδωρίδη το ξέρει μόνο η Εφορία. Το λοιπόν έχω πει τραγούδια από όλες τις
περιοχές του Πόντου. Τραπεζούντα, Κρώμνη, Σάντα, Καρς, Νικόπολη του Πόντου
και από αλλού.
Σ. Μ.: Στην οικογένειά σου εκαλλιεργείτο η μουσική; Γαλουχήθηκες μέσα σ' αυτήν;
Πως ξεκίνησε ο Χρύσανθος να τραγουδάει; Αυτό δεν το είπαμε.
Χ. Θ.: Από μικρό παιδί ο συχωρεμένος ο πατέρας μου δεν έπαιζε κανένα όργανο
αλλά τραγουδούσε. Είχε ένα ντέφι χτύπαγε και τραγούδαγε και τραγουδούσαμε
όλοι μαζί. Ήμασταν έξι αδέλφια. Να σας πω και κάτι ακόμα. Ο μαχαλάς ο δικός μας
ήταν μακριά από τον συνοικισμό, από εκεί που παίρναμε νερό και φόρτωνα δύο
μπετόνια στο χαϊβάνι έπαιρνα κι ένα κουκούμ, ένα γκιούμι που λένε κι ένα χωνί.
Πήγαινα για νερό και γύριζα και κρατούσα το χωνί στο στόμα μου και τραγουδούσα
και με χάζευαν όλοι οι χωριανοί - μικρό παιδί ήμουνα - κι από κει κι ύστερα δε
σταμάτησα ποτέ.
Σ. Μ.: Με ποιους άλλους λυράρηδες συνεργάστηκες εκτός από τον Γώγο;
Χ. Θ.: Με τον Γεωργούλη Κουγιουμτζίδη που κάναμε και ηχογραφήσεις. Αν τις
μετρήσω με τη σειρά είναι εκατόν τέσσερα τραγούδια. Και στα κέντρα
συνεργάστηκα και με τον ξάδελφό του τον Μήτσο τον Κουγιουμτζίδη, με τον Νίκο
Ιωαννίδη, με τον αείμνηστο Χρήστο Χρυσανθόπουλο, με τον Παναγιώτη Ασλανίδη,
τον Χρήστο Τσενεκίδη, με τον Μιχάλη Καλιοτζίδη κι ας με συγχωρήσουν όσοι έχω
ξεχάσει. Είναι πολλοί οι συνεργάτες.
Σ. Μ.: Και θα κλείσουμε με την εξής διαπίστωση, αγαπητοί ακροατές: Ο Χρύσανθος
ξεκίνησε το ποντιακό τραγούδι και το εδραίωσε, το λέω αυτό γιατί πάρα πολλοί
ερμηνευτές τραγούδησαν τα τραγούδια του για να βγουν στο κοινό, δηλαδή πήραν
τροφή από τον Χρύσανθο.
Δευτέρα, Απριλίου 19, 2010
Παρασκευή, Οκτωβρίου 23, 2009
Σάββατο, Σεπτεμβρίου 05, 2009
Κυριακή, Μαρτίου 29, 2009
4 ΧΡΟΝΙΑ ΧΩΡΙΣ ΤΟΝ ΧΡΥΣΑΝΘΟ....
Ένα συγκλονιστικό κείμενο που έγραψε δύο χρόνια πριν, για τον ανεπανάληπτο ΧΡΥΣΑΝΘΟ ο καθηγητής και ιστορικός Κ.Φωτιάδης, παραθέτεται παραπάνω, και απλά σας παραθέτω τις τελευταίες γραμμές του κειμένου του :
“ Πραγματικά σε αυτό το φέρετρο ακούμπησε τη νύχτα εκείνη ο Ποντιακός Ελληνισμός. Και έκλαψε μαζί με την πιστή του Πηνελόπη για το πνευματικό ανάστημα που έχασε. Κι ένιωσε πιο ορφανωμένη αλλά και πιο υπεύθυνη για τα χρόνια που θάρθουν.”
4 ΧΡΟΝΙΑ ΧΩΡΙΣ ΤΟΝ ΧΡΥΣΑΝΘΟ....(ΑΝΑΦΟΡΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΔΙΑΔΥΚΤΙΟ)
Ο Χρύσανθος Θεοδωρίδης - Ο άνθρωπος πού σφράγισε μέ τήν φωνή του τούς πόνους,τούς καημούς καί τίς αγωνίες τών ξεριζωμένων Ελλήνων τού Πόντου".
Α. Ο Χρύσανθος Θεοδωρίδης γνωστός απλά και σαν Χρύσανθος, είναι ένας από τους πιο γνωστούς Έλληνες Πόντιους τραγουδιστές. Γεννήθηκε το 1934 στην Οινόη Κοζάνης από γονείς Έλληνες του Πόντου που κατάγονταν από το Καρς του Καυκάσου. Όταν ξέσπασε ο Εμφύλιος Πόλεμος ήρθε με την οικογένεια του και εγκαταστάθηκαν στην Δραπετσώνα.
Στα μαθητικά του χρόνια και πιο συγκεκριμένα στο Γυμνάσιο άρχισε να ασχολείτε με το ποντιακό τραγούδι. Την περίοδο από το 1951 μέχρι το 1958 είχε τραγουδήσει σε προγράμματα ραδιοφωνικών σταθμών με τα συγκροτήματα των Ποντίων λυράρηδων (κεμεντζετζήδων στα ποντιακά), Παπαβραμίδη και Σπανίδη. Το 1959 πήγε στη Θεσσαλονίκη, όπου και εγκαταστάθηκε μόνιμα μέχρι το 1975. Τότε συνεργάστηκε με τον βετεράνο λυράρη Γώγο και μαζί έβαλαν την ποντιακή μουσική σε κέντρα διασκέδασης αρχίζοντας από την Καλαμαριά και την Πολίχνη.
Εκτός από το ποντιακό τραγούδι από το 1973, άρχισε συνεργασία με τον γνωστό μουσικοσυνθέτη Χριστόδουλο Χάλαρη στο ελληνικό έντεχνο τραγούδι. Ο Χρύσανθος ηχογράφησε τον πρώτο του δίσκο το 1954, ο οποίος ήταν 78 στροφών. Από το 1960 και εξής ηχογράφησε τρεις ποντιακούς δίσκους 45 στροφών και άλλους δέκα ποντιακούς δίσκους 33 στροφών. Έχει συμμετάσχει στο δίσκο Ακολουθία του Χριστόδουλου Χάλαρη με το Νίκο Ξυλούρη και τη Δήμητρα Γαλάνη. Σε 4 δίσκους ερμήνευσε τα εξής τραγούδια: Δροσουλίτες', Μέγας Αλέξανδρος, Πάθη Απόκρυφα, Τα παιδικά. Ηχογράφησε επίσης και ένα ποντιακό δίσκο μαζί με τον Στέλιο Καζαντζίδη.
Ο Χρύσανθος Θεοδωρίδης με όλη αυτή την πορεία και την καταξίωση στη ποντιακή μουσική, καθιερώθηκε σαν ένας βάρδος για τον ποντιακό ελληνισμό, τραγουδώντας για 50 χρόνια και πλέον όλα τα πάθη, τους καημούς, τις χαρές, τις λύπες και ότι άλλο που έκανε τους απανταχού Πόντιους να μην ξεχνούν την ταυτότητα τους, τις ρίζες τους, τα ήθη και τα έθιμα τους.
Πέθανε στις 30 Μαρτίου 2005, σε ηλικία 71 ετών. (http://el.wikipedia.org)
Β.Τό "αηδόνι τού Πόντου" πέταξε μέ τήν ζωντανή καρδιά του μέσα από τά δάση καί πάνω από τίς οροσειρές.Κάποια στιγμή πού θά βρεθείς κάτω από τούς κορμούς τών δένδρων,εκτός από τήν ανάσα σου καί τό κελάρυσμα τής πηγής θά ακούσεις καί τό κελαϊδημά του....
Tόν πρωτάκουσα πρίν αρκετά χρόνια(τότε πού είχαν ακόμη χώμα καί αλάνες οι γειτονιές καί τά σκυλιά,τά γειτονάκια καί οι φίλοι δέν είχαν ακόμη χαθεί...) νά "κόβει" τό βινύλιο μέ τούς σπάνιους,ασυνήθιστους καί ιδιόρυθμους "λαρυγγισμούς" του.Τό "αηδόνι τού Πόντου" είχε σταθεί στά κλαδιά τής μουσικής τού Χριστόδουλου Χάλαρη καί υμνούσε μέ πάθος τήν ζωή,μιλώντας γιά τόν πόνο τού μετανάστη...
....ουρανέ μου διώξ' τή συννεφιά
νά περάσω τά σύνορα
κι΄ενα βράδυ
πάνω στά βουνά
νά χτυπήσω τά σήμαντρα....
(από τούς "Δροσουλίτες" τού Χ.Χάλαρη)
Αυτή η περίεργη "εξωτική" φωνή από τόν Πόντο,τήν Τετάρτη 30 Μάρτη,ο γνωστός ΧΡΥΣΑΝΘΟΣ ή ΧΡΥΣΑΝΘΟΣ ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ,έφυγε σέ ηλικία 72 ετών "γιά τό βουνό", λέγοντας τό τελευταίο του τραγούδι στό νοσοκομείο Παπαγεωργίου τής Θεσσαλονίκης,γύρω στίς 8.00' τό βράδυ,όπου είχε μεταφερθεί επειγόντως μετά από έμφραγμα τού μυοκαρδίου.
Η κηδεία του έγινε τό μεσημέρι τής Παρασκευής 1/4,στόν Εύοσμο,μέ έξοδα τού δήμου Πολίχνης,τής οποίας ήταν κάτοικος τά τελευταία δέκα χρόνια,"ως ελάχιστος φόρος τιμής στόν άνθρωπο πού σφράγισε μέ τήν φωνή του τούς πόνους,τούς καημούς καί τίς αγωνίες τών ξεριζωμένων Ελλήνων τού Πόντου".
Η σορός του είχε εκτεθεί σέ λαϊκό προσκύνημα καί τόν έκλαψαν κυριολεκτικά οι χιλιάδες Πόντιοι από τά διάφορα μέρη τής Ελλάδας,αλλά καί τό εξωτερικό πού κατέφθασαν γιά νά παρευρεθούν στό πένθος γιά τόν αγαπημένο τους καλλιτέχνη!
Ο ΧΡΥΣΑΝΘΟΣ γεννήθηκε τόν Δεκέμβρη τού 1933 στήν Οινόη Κοζάνης,από γονείς πρόσφυγες αγρότες πού κατάγονταν από τό χωριό Πεζιρκιάν Κιατσίτ τής περιοχής Κάρς τού Καυκάσου.
Τελείωσε τό δημοτικό σχολείο στό χωριό του καί συνέχισε τίς σπουδές του στό Βαλταδώριο γυμνάσιο τής Κοζάνης.
Ενα γεγονός όμως πού τραυμάτισε τήν παιδική του ηλικία,η δολοφονία τού πατέρα του Κωνσταντίνου από συμμορία παρακρατικών τό 1949(στήν διάρκεια τού εμφυλίου),ανάγκασε τήν οικογενειά του νά φύγει καί νά εγκατασταθεί στήν τότε προσφυγογειτονιά τής Δραπετσώνας στόν Πειραιά.
Ο νεαρός ΧΡΥΣΑΝΘΟΣ χωρίς πολλές επιλογές,ρίχνεται μαζί μέ τά υπόλοιπα αδέλφια του στόν σκληρό αγώνα τής επιβίωσης,αλλά παράλληλα διψώντας γιά μόρφωση παρακολουθεί μαθήματα στό Α' Γυμνάσιο Πειραιά(τήν σημερινή Ιωνίδειο Πρότυπο Σχολή).
Απ΄τό 1951 ως τό 1958 παρουσιάζει στό έκπληκτο Αθηναϊκό κοινό τό μουσικό καί φωνητικό του ειδικά ταλέντο σέ λαογραφικές εκπομπές τού ραδιοφωνικού σταθμού Αθηνών,μεταφέροντας καί μεταδίδοντας μαζί μέ τά συγκροτήματα τού Νίκου Παπαβραμίδη καί τού Νίκου Σπανίδη τήν πλούσια μουσική κληρονομιά καί τά βιώματα πού είχε από τήν ποντιακή παράδοση τού χωριού του.
Ο μουσικός Νίκος Παπαβραμίδης καί ο θεατράνθρωπος Νίκος Σπανίδης ήταν πρωτεργάτες τής ποντιακής μουσικής καί καλλιτεχνικής σκηνής.
Τό 1954 ηχογραφεί τόν πρώτο του δίσκο(78 στροφών),στόν οποίο τόν συνοδεύει ο λυράρης Νίκος Λαζαρίδης.
Μετά τό τέλος τής στρατιωτικής του θητείας,τό 1959,ο ΧΡΥΣΑΝΘΟΣ,επιστρέφει στήν Πολίχνη τής Θεσσαλονίκης,αποφασισμένος νά ασχοληθεί επαγγελματικά μέ τό παραδοσιακό τραγούδι.
Τότε γνωρίζει τόν μεγάλο λυράρη,Γώγο Πετρίδη,τόν επονομαζόμενο "πατριάρχη τής λύρας" καί από αυτή τήν "θρυλική συνεργασία" δύο ανθρώπων μέ σπάνια καί πλούσια μουσικά χαρίσματα, καθιερώνεται καί καταξιώνεται τά επόμενα χρόνια η ποντιακή μουσική.
Τότε "ανοίγουν" τίς πόρτες τους, γιά πρώτη φορά στήν ποντιακή μουσική έκφραση,αρκετά νυχτερινά κέντρα διασκέδασης, ξεκινώντας από εκείνα τής Καλαμαριάς καί τής Πολίχνης.
Αυτή η παρουσία τών δύο μεγάλων μορφών τής μουσικής τού Πόντου,θά βάλει τίς βάσεις γιά τήν δημιουργία τού σημερινού ποντιακού τραγουδιού καί παρακίνησε αρκετούς νέους νά ενταχθούν στήν μουσική ποντιακή λαϊκή παράδοση.
Η "ιστορική" συνύπαρξη ΧΡΥΣΑΝΘΟΥ καί ΓΩΓΟΥ θά αποτυπωθεί σέ τρείς μικρούς δίσκους βινυλίου,καθώς καί σέ αρκετές(αλλά δυσεύρετες σήμερα)ερασιτεχνικές ηχογραφήσεις.
Εκτός από τίς εμφανίσεις του ο ΧΡΥΣΑΝΘΟΣ στά πρώτα νυχτερινά κέντρα τής Θεσσαλονίκης,συμμετέχει ενεργά στίς λαογραφικές εκπομπές τής Ευξείνου Λέσχης Θεσσαλονίκης καί στήν συνέχεια τού Φάρου Ποντίων Θεσσαλονίκης,ως στενός συνεργάτης τού ακούραστου ερευνητή τής ποντιακής μουσικής λαογραφίας,Στάθη Ευσταθιάδη.
Τό εξαιρετικό του ταλέντο καί κυρίως τό σπάνιο ηχόχρωμα τής φωνής του θά προκαλέσουν τό ενδιαφέρον σημαντικών ελλήνων συνθετών.
Μέ μιά "βαλίτσα" από προτάσεις γιά μιά καριέρα στόν χώρο τού έντεχνου λαϊκού τραγουδιού,ο ΧΡΥΣΑΝΘΟΣ παίρνει τό 1975 τήν μεγάλη απόφαση νά κατέβει στήν Αθήνα.
Εμφανίζεται στήν μπουάτ "Αποσπερίδα" μέ τούς Νίκο Ξυλούρη,τήν Μαρίζα Κώχ καί τόν συνθέτη Χριστόδουλο Χάλαρη.
Τό 1976 παίρνει μέρος σέ μουσική περιοδεία σέ όλη τήν Ελλάδα,μέ τόν Ν.Ξυλούρη καί τόν Χ.Χάλαρη.
Τό 1979-80 συμμετέχει ξανά σέ συναυλίες του Χ.Χάλαρη στόν Λυκαβηττό καί μέ τά έργα "Πέρσες","Ρωμανός ο Μελωδός" κ.ά.
Τό 1980 λαμβάνει μέρος στό φεστιβάλ τής Αβινιόν καί σέ τρείς ακόμη πόλεις τής Ν.Γαλλίας.
Τό 1981 πηγαίνει στήν Λίλ τής Γαλλίας γιά νά τραγουδήσει σέ μιά συναυλία πανεπιστημιακής σχολής πού τόν είχε προσκαλέσει.
Τόν Φεβρουάριο τού 1983 σέ συναυλίες στήν Δ.Γερμανία(Βόννη,Ντίσελντορφ)καί στήν Γενεύη.
Επίσης τόν Μάϊο τού 1983 ερμηνεύει στήν Μασσαλία τό έργο τού Χ.Χάλαρη "Πάθη Απόκρυφα",σέ ποιητική απόδοση τού Γιάννη Κακουλίδη.
Τά μουσικά του ταξίδια στό εξωτερικό θά συνεχισθούν στά οποία ο ΧΡΥΣΑΝΘΟΣ θά συνδυάσει τό ρεπερτόριο από τό έντεχνο τραγούδι καί εκείνο από τήν παραδοσιακή ποντιακή μουσική.
Τό 1996,μετά από παραμονή 20 χρόνων στήν Αθήνα,αποφασίζει τόν δρόμο τού γυρισμού στήν Βόρεια Ελλάδα καί μένει στήν Θεσσαλονίκη.Αλλωστε, παρά τό μεγάλο διάστημα πού έμενε στήν Αθήνα,δέν ξέχασε τούς τόπους πού ξεκίνησε καί ανέβαινε κατά καιρούς στήν Β.Ελλάδα γιά εμφανίσεις σέ καλλιτεχνικές εκδηλώσεις καί σέ νυχτερινά κέντρα.
Η καλλιτεχνική προσφορά τού ΧΡΥΣΑΝΘΟΥ δέν περιορίσθηκε μόνο στό τραγούδι.Πέρα από ορισμένα παραδοσιακά τραγούδια πού προέρχονταν από τόν ιστορικό Πόντο,καθώς καί άλλα διάσπαρτα δίστιχα πού συμπεριλήφθηκαν κατά καιρούς στή δισκογραφική του παραγωγή,όλοι οι υπόλοιποι στίχοι τών τραγουδιών πού ερμήνευσε(γύρω στά 190!)έχουν γραφεί από τόν ίδιο.
Στά 50 χρόνια τής καλλιτεχνικής του παρουσίας,ο ΧΡΥΣΑΝΘΟΣ θά σμίξει μέ τούς σημαντικότερους Πόντιους λυράρηδες.
Πολλοί από αυτούς έμαθαν πολλά δίπλα του καί σήμερα πρωταγωνιστούν στό ποντιακό καλλιτεχνικό στερέωμα.
Εκτός από τόν μεγάλο αείμνηστο λυράρη Γώγο,στήν μνήμη τού οποίου αφιέρωσε τό 1984 έναν δίσκο του,συνεργάτες του υπήρξαν καί οι Γεωργούλης Κουγιουμτζίδης,Δημήτρης Κουγιουμτζίδης,ο αείμνηστος Κωστίκας Τσακαλίδης,ο Γιώργος Κουσίδης,ο Παναγιώτης Ασλανίδης,ο Νίκος Ιωαννίδης,ο Μιχάλης Καλιοντζίδης,ο Χρήστος Χρυσανθόπουλος,ο γιός τού λυράρη Γώγου Κωστάκης Πετρίδης,ο γιός τού Γεωργούλη Κουγιουμτζίδη Ανδρέας,ο Χρήστος Τσενεκίδης,ο Θεόδωρος Βεροιώτης καί ο Δημήτρης Πιπερίδης,μουσικές παρουσίες πού δυστυχώς όλοι εμείς,στό μητροπολιτικό κέντρο τής "μουσικής Αθήνας" δέν γνωρίζουμε.
Τελειώνοντας θά ήταν άδικο νά μήν αναφερθώ στήν σημαντική παρουσία τής συντρόφου του Αναστασίας Παχατουρίδου,πού σχεδόν 40 χρόνια δέν έλειψε από κοντά του ούτε στιγμή.
ΔΙΣΚΟΓΡΑΦΙΑ
Τό 1954 ο ΧΡΥΣΑΝΘΟΣ ηχογράφησε τόν πρώτο του δίσκο 78 στροφών.Μέσα στήν περίοδο 1958-1974 ηχογράφησε 30 μικρούς δίσκους(45 στροφών),τό περιεχόμενο τών οποίων αποτελεί σήμερα τόν "σκελετό" τού σύγχρονου ποντιακού τραγουδιού.
Μεγάλοι δίσκοι τού ΧΡΥΣΑΝΘΟΥ,είναι:
-Τραγούδια τού Πόντου(1973-λύρα Γ.Κουγιουμτζίδης)
-Τραγούδια τού Πόντου Νο2(1975-λύρα Γ.Κουγιουμτζίδης)
-Επιμένω στήν Παράδοση(1978-λύρα Γ.Κουγιουμτζίδης)
-Ποντιακή Παράδοση(1978-λύρα Γ.Κουγιουμτζίδης)
-Θέμ΄ενέσπαλες τ΄ανθρώπς(1980-λύρα Χ.Χρυσανθόπουλος)
-Ο Χρύσανθος τραγουδά Ματσούκα(1986-λύρα Κ.Πετρίδης)
-Στόν Ορφέα τής Λύρας,Γώγο(1989-λύρα Κ.Πετρίδης)
-Χρυσή Παράδοση(1990-λύρα Δ.Κουγιουμτζίδης)
-Τά αηδόνια τού Πόντου,μαζί μέ τόν Στέλιο Καζαντζίδη(1994-λύρα Χ.Χρυσανθόπουλος και Δ.Κουγιουμτζίδης)
-Μιά βραδιά στό Μίθριο(2000-λύρα Θ.Βεροιώτης)
-Η ιστορία συνεχίζεται(2004-λύρα Δ.Πιπερίδης)
Από τόν χώρο τού έντεχνου λαϊκού τραγουδιού,μερικοί δίσκοι τού ΧΡΥΣΑΝΘΟΥ
-"Ακολουθία" τού Χ.Χάλαρη,μαζί μέ τήν Δ.Γαλάνη καί τόν Ν.Ξυλούρη
-"Δροσουλίτες" σέ μουσική Χ.Χάλαρη καί στίχους τού ποιητή Νίκου Γκάτσου.Τά μισά τραγούδια τού δίσκου ερμηνεύει η Δ.Γαλάνη
-"Μέγας Αλέξανδρος",σάουντρακ τής ομώνυμης ταινίας τού Θ.Αγγελόπουλου,σέ μουσική τού Χ.Χάλαρη καί στίχους τού Γ.Κακουλίδη καί Θ.Αγγελόπουλου
-"Πάθη Απόκρυφα" σέ μουσική τού Χ.Χάλαρη καί ποιητική απόδοση τού Γ.Κακουλίδη
-"Τά παιδικά" τών Χ.Χάλαρη καί Γ.Λογοθέτη
( http://athens.indymedia.org)
Γ. Οι Πόντιοι κηδεύουν σήμερα τον τραγουδιστή τους Θρήνος για τον Χρύσανθο
Σίγησε το «αηδόνι του Πόντου». Ο ερμηνευτής του παραδοσιακού τραγουδιού Χρύσανθος. Σε λαϊκό προσκύνημα η σορός του, στην Πολίχνη Θεσσαλονίκης. Πόντιοι από την Ευρώπη, τις ΗΠΑ, την Αυστραλία και από ολόκληρη την Ελλάδα καταφθάνουν για να τον αποχαιρετήσουν. Τιμητική φρουρά από ένστολους Ποντίους χορευτές και μουσικούς θα συνοδεύσουν τη σορό του. Ο Χρύσανθος Θεοδωρίδης άφησε την τελευταία του πνοή, σε ηλικία 72 ετών, από ανακοπή καρδιάς, το βράδυ της περασμένης Τετάρτης, στο νοσοκομείο «Παπαγεωργίου» της Θεσσαλονίκης.
|
|
Ο Χρύσανθος Θεοδωρίδης σφράγισε το ποντιακό παραδοσιακό τραγούδι με τη μοναδική φωνή και τους απαράμιλλους λαρυγγισμούς του.
Γεννήθηκε τον Δεκέμβριο του 1933 στην Οινόη Κοζάνης, από γονείς αγρότες, που κατάγονταν από το χωριό Πεζιρκιάν Κιατσίτ του Καρς. Η δολοφονία του πατέρα του, Κωνσταντίνου, από συμμορία παρακρατικών το 1949 αναγκάζει την οικογένειά του να καταφύγει στη Δραπετσώνα του Πειραιά, όπου μαζί με τ' αδέρφια ρίχτηκαν στη βιοπάλη. Ενώ συνέχιζε το σχολείο, το ταλέντο του άρχισε να διαφαίνεται και συμμετείχε σε λαογραφικές εκπομπές του ραδιοφωνικού σταθμού Αθηνών.
Μαθήτευσε κοντά σε μεγάλους δασκάλους του ποντιακού τραγουδιού, όπως οι Νίκος Παπαβραμίδης και ο θεατράνθρωπος Νίκος Σπανίδης. Το 1954 ηχογράφησε τον πρώτο του δίσκο 78 στροφών, στον οποίο τον συνοδεύει ο λυράρης Νίκος Λαζαρίδης. Από τότε και επί 50 χρόνια, ο Χρύσανθος υπηρετούσε το παραδοσιακό τραγούδι. Στο διάστημα αυτό, συνεργάστηκε με τους σημαντικότερους Πόντιους λυράρηδες. Πολλοί από αυτούς μαθήτευσαν δίπλα του, και σήμερα διαπρέπουν στο ποντιακό καλλιτεχνικό στερέώμα.
Πέρα από τον μεγάλο Γώγο, στη μνήμη του οποίου αφιέρωσε το 1984 έναν δίσκο του, συνεργάτες του υπήρξαν και οι: Γεωργούλης Κουγιουμτζίδης, Δημήτρης Κουγιουμτζίδης, ο αείμνηστος Κωστίκας Τσακαλίδης, ο Γιώργος Κουσίδης, ο Παναγιώτης Ασλανίδης, ο Νίκος Ιωαννίδης, ο Μιχάλης Καλιοντζίδης, ο Χρήστος Χρυσανθόπουλος, ο γιος του Γώγου, Κωστάκης Πετρίδης, ο γιος του Γεωργούλη, Ανδρέας Κουγιουμτζίδης, ο Χρήστος Τσενεκίδης, ο Θόδωρος Βεροιώτης και ο Δημήτρης Πιπερίδης.
Με τον Χ. Χάλαρη
Το ταλέντο του και το σπάνιο ηχόχρωμα της φωνής του θα προκαλέσουν γρήγορα το ενδιαφέρον σημαντικών Ελλήνων συνθετών. Το 1975 εμφανίζεται στην μπουάτ «Αποσπερίδα» με τους Νίκο Ξυλούρη, Μαρίζα Κωχ και τον συνθέτη Χριστόδουλο Χάλαρη. Το 1976 συμμετέχει σε συναυλίες με τον Χ. Χάλαρη και τον Ν. Ξυλούρη σε όλη την Ελλάδα. Το 1979-80 συμμετέχει σε συναυλίες του Χ. Χάλαρη στον Λυκαβηττό και με τα έργα «Πέρσες», «Ρωμανός ο Μελωδός» κ.ά. Το 1980 λαμβάνει μέρος στο φεστιβάλ της Αβινιόν και σε τρεις ακόμη πόλεις της νότιας Γαλλίας. Το 1981 πηγαίνει στη Λιλ της Γαλλίας για μια συναυλία πανεπιστημιακής σχολής. Τον Φεβρουάριο του 1983, σε συναυλίες στην Δ. Γερμανία (Βόνη-Ντίσελντορφ) και τη Γενεύη. Τον Μάιο του 1983 ερμηνεύει στη Μασσαλία τα «Πάθη Απόκρυφα» του Χρ. Χάλαρη, σε ποιητική απόδοση του Γ. Κακουλίδη. Θα ακολουθήσουν πολλά άλλα ταξίδια στο εξωτερικό, στα οποία ο Χρύσανθος, παράλληλα με το έντεχνο ρεπερτόριό του, θα επιδιώκει πάντα να τραγουδά και παραδοσιακά ποντιακά τραγούδια.
Η κηδεία του γίνεται σήμερα, στις 2 το μεσημέρι, από τον Ιερό Ναό Αγίου Παντελεήμονα Πολίχνης, ενώ ο ενταφιασμός του θα γίνει στο νεκροταφείο Αρχαγγέλου Γαβριήλ, στον Εύοσμο, με δαπάνη του Δήμου Πολίχνης, όπου ήταν κάτοικος τα τελευταία δέκα χρόνια.
ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 01/04/2005
Πέθανε ξαφνικά ο τραγουδιστής Xρύσανθος
Eκατοντάδες Πόντιοι από την Eλλάδα και από το εξωτερικό συρρέουν στον Aγιο Παντελήμονα Πολίχνης Θεσσαλονίκης για να αποχαιρετίσουν τον τραγουδιστή τους. O Xρύσανθος (Θεοδωρίδης), το «αηδόνι του Πόντου» όπως τον αποκαλούσαν, πέθανε προχθές ξαφνικά από ανακοπή καρδιάς, σε ηλικία 72 ετών και η σορός του εκτέθηκε από χθες σε λαϊκό προσκύνημα.
Yπήρξε ο σημαντικότερος εκφραστής της ποντιακής παράδοσης, την οποία υπηρέτησε με το τραγούδι του επί 55 και πλέον χρόνια. Mε τη φωνή του σφράγισε τους πόνους, τους καημούς και τις αγωνίες των ξεριζωμένων Eλλήνων του Πόντου και μύησε δεκάδες νέους στην ποντιακή μουσική και το τραγούδι. O Xρύσανθος γεννήθηκε το 1934 στην Oινόη Kοζάνης, έζησε στη Δραπετσώνα κατά τη διάρκεια του Eμφυλίου, ενώ ασχολήθηκε με το ποντιακό τραγούδι το 1951, τραγουδώντας σε ραδιοφωνικούς σταθμούς.
Hχογράφησε τον πρώτο του δίσκο το 1954 και ακολούθησαν δεκάδες δίσκοι ποντιακής μουσικής και συνεργασίες με λαϊκούς τραγουδιστές και συνθέτες. Mεταξύ αυτών με τον Στέλιο Kαζαντίδη (ηχογράφησαν έναν ποντιακό δίσκο) και τον μουσικοσυνθέτη Xριστόδουλο Xάλαρη στον δίσκο «Aκολουθία» με τους Nίκο Ξυλούρη και Δήμητρα Γαλάνη. Παράλληλα ερμήνευσε τραγούδια σε τέσσερις μεγάλους δίσκους «Δροσουλίτες», «Mέγας Aλέξανδρος», «Πάθη Aπόκρυφα», «Tα παιδικά». Στη Θεσσαλονίκη, όπου εγκαταστάθηκε το 1990, συνεργάστηκε με τον βετεράνο λυράρη Γώγο Πετρίδη.
H τελευταία του εμφάνιση ήταν το βράδυ της περασμένης Δευτέρας στο αφιέρωμα «Tο ποντιακό τραγούδι στη διαμόρφωση της ιστορικής μνήμης» που διοργάνωσε στη Θεσσαλονίκη ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Δυτικής Mακεδονίας Kώστας Φωτιάδης. Kηδεύεται σήμερα, δημοτική δαπάνη, στις 2 μ. μ., στα Kοιμητήρια Eυόσμου. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)
